Leestijd: 4 min
“Het is mist in mijn hoofd.” Die woorden van Nafissatou Thiam aan de micro van de RTBF, reikten veel verder dan het stadion van Tokio. Ze klonken als een harde herinnering aan wat velen vergeten: zelfs de grootsten, zelfs de sterksten, kunnen verstrikt raken in mentale mist.
Drievoudig olympisch kampioene, tweevoudig wereldkampioene, een toonbeeld van excellentie: Nafi Thiam bouwde haar legende op constantheid, beheersing en sereniteit. Maar in Tokio 2025 kreeg het symbool een barst. Niet door een fysiek falen, maar door een innerlijke ineenstorting.
En dat is geen schandaal. Het is een menselijke waarheid. Een waarheid die elke atleet uiteindelijk tegenkomt: de dag waarop het mentale de bovenhand neemt op al de rest.
Mentale mist: wanneer alles vanbinnen vertroebelt
In haar interview spreekt Nafi over een “zwarte wolk” die haar de hele competitie lang vergezelde. Negatieve, aanhoudende gedachten, die ze probeerde te verjagen, te vervangen, te negeren. Maar hoe meer ze vocht, hoe meer plaats die mist innam.
“Ik slaagde er niet in mezelf te zijn, de Nafi van altijd.”
Die zin zegt alles. Wanneer de atleet het contact verliest met de versie van zichzelf die hij kent, de versie die hij gewoonlijk in de arena terugvindt, wordt de prestatie bijzaak. De strijd gaat niet langer tegen de anderen, maar tegen zichzelf.
Dat is mentale mist: een verlies van innerlijk houvast. De aandacht versnippert, het vertrouwen brokkelt af, de innerlijke stem verandert van toon. Het is niet langer het discours van de kampioen. Het is dat van de twijfel.
Het onzichtbare gewicht van de context
Velen herleidden haar ondermaatse prestatie tot een simpele “slechte wedstrijd”. Maar dat zou het essentiële ontkennen: de context. Nog voor ze de piste betrad, kwam Nafi al verzwakt aan door diepe spanningen met haar federatie. Geen accreditatie voor haar kinesitherapeut, beperkingen rond haar staf, een conflict over een gedragscode… Randzaken? Niet echt. Want wat een atleet omringt, voedt ook zijn evenwicht.
Topsport speelt zich niet alleen op de piste af. Het speelt zich af in de kwaliteit van het mentale klimaat dat rond de atleet gecreëerd wordt. En wanneer die omgeving onstabiel wordt, liegen de hersenen nooit: ze reageren.
Het hoofd, het lichaam en de breuk
Het mentale verbindt alle dimensies van prestatie: emotie, concentratie, beslissing, vertrouwen, geheugen, regulatie. Wanneer één element ontregeld raakt, kan het hele evenwicht instorten. Dat noemen we de psycho-lichamelijke breuk. Het lichaam is klaar, maar de geest is er niet meer bij. En in die kloof wordt alles moeilijker: de tijdsperceptie, de precisie van de beweging, het omgaan met vermoeidheid. Het is niet dat de atleet “geen zin meer heeft”. Het is dat de band tussen intentie en actie gebroken is.
Achter de kampioene, een mens
Voor ze een atlete is, is Nafi Thiam een mens. Met emoties, angsten, twijfels en menselijke noden. Topsport heeft die wrede eis: het stelt je bloot aan de wereld op het moment dat je je het kwetsbaarst voelt. Ze had kunnen forceren. Doorgaan “om de schijn te redden”. Maar ze koos ervoor naar haar mentale toestand te luisteren en te erkennen dat “het niet ging”. En die keuze verdient lof. Want ze vraagt veel meer moed dan doorgaan tegen elke prijs.
Bij AU MENTALzeggen we het vaak: presteren is ook weten wanneer je moet stoppen. Je grenzen erkennen is geen nederlaag. Het is een bewijs van helderheid, een stap in de heropbouw. Je seizoen voorbereiden is niet alleen trainingsuren opstapelen of je voeding bijsturen. Het is leren jezelf te begrijpen. Momenten van twijfel anticiperen. De signalen van stress, van onevenwicht, van te veel herkennen. Het is dat onzichtbare werk dat je stabiel laat blijven wanneer alles rondom wankelt.
Het mentale is je fundament. Het geeft betekenis aan je discipline, samenhang aan je spel en kracht aan je identiteit. Het brengt je ook terug naar jezelf wanneer je verloren loopt in verwachtingen, vergelijkingen en oordelen.
Het verhaal van Nafi Thiam herinnert ons aan een essentiële waarheid: hoe groot je talent, je palmares of je discipline ook is — als je mentale kant niet in lijn ligt, kan alles instorten. Maar wanneer je leert er je bondgenoot van te maken, word je weer meester over je eigen verhaal. Want uiteindelijk ben jij je beste project. En dat project begint vanbinnen.
Andy Kawaya – Mentale coach, bachelor in de psychologie.
Lees ook
